vô mưu
Định nghĩa
- Tính từ:
- Không có mưu kế, thiếu kế sách: "vô mưu" chỉ trạng thái hoặc tính cách của một người không có sự tính toán, không biết cách xoay xở hoặc tìm giải pháp trong tình huống khó khăn. Từ này mang sắc thái tiêu cực, thường dùng để phê phán sự thiếu thông minh, thiếu khôn khéo trong hành động hoặc ứng xử.
- Không có mưu đồ, không xảo quyệt: Trong một số ngữ cảnh, "vô mưu" cũng có thể ám chỉ sự chân thật, ngây thơ, không có toan tính, nhưng nghĩa này ít phổ biến hơn và thường mang ý chê bai nhẹ nhàng.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Con người vô mưu không biết xoay xở khi gặp khó khăn. (Người thiếu kế sách không tìm được cách giải quyết khi gặp trở ngại.)
- Hắn là một kẻ vô mưu, dễ bị lừa gạt. (Hắn là người không có mưu kế, dễ bị người khác lợi dụng.)
- Cô ấy vô mưu đến nỗi không thể tự bảo vệ mình. (Cô ấy thiếu khôn khéo đến mức không thể tự vệ trước nguy hiểm.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "vô mưu" trong văn chương hoặc phê bình: Thường dùng để miêu tả nhân vật thiếu trí tuệ, không có chiến lược.
- Nhân vật chính trong truyện là một người vô mưu, dẫn đến nhiều bi kịch. (Nhân vật chính thiếu kế sách, gây ra nhiều hậu quả đau buồn.)
- "vô mưu" kết hợp với "vô kế": Nhấn mạnh sự bất lực hoàn toàn.
- Trước tình thế nguy cấp, hắn vô mưu vô kế, chỉ biết đứng nhìn. (Trong tình huống nguy hiểm, hắn không có mưu kế, không có cách nào, chỉ biết đứng nhìn.)
Biến thể và từ gần giống
- Mưu (danh từ): kế hoạch, cách thức xử lý tình huống.
- Anh ấy có mưu hay để giải quyết vấn đề. (Anh ấy có kế hoạch tốt để giải quyết vấn đề.)
- Vô kế (tính từ): không có kế sách, không biết làm gì — gần nghĩa với "vô mưu".
- Kẻ vô kế thường bị động trước khó khăn. (Người không có kế sách thường lúng túng trước khó khăn.)
Từ đồng nghĩa
- Thiếu mưu kế: không có sự tính toán khôn ngoan.
- Ngây thơ: thiếu kinh nghiệm, dễ bị lừa (trong ngữ cảnh nhẹ nhàng hơn).
- Kém khôn: thiếu thông minh, không biết xoay xở.
Thành ngữ liên quan
- Vô mưu vô kế: hoàn toàn không có kế hoạch hay cách giải quyết nào.
- Khi gặp biến cố, anh ta vô mưu vô kế, chỉ biết khóc lóc. (Khi gặp sự cố, anh ta không có mưu kế gì, chỉ biết khóc.)